در دهه های اخیر، با گسترش کشاورزی هوشمند و نیاز روزافزون به بهینه سازی شرایط رشد گیاهان در گلخانه ها، استفاده از تجهیزات کنترل کننده محیطی از جمله توری شید (Shade Net) به طور گسترده ای مورد توجه قرار گرفته است. یکی از پرکاربردترین انواع این تورها، توری شید 30 درصد است که با توانایی جذب 30 درصد از نور خورشید، شرایط ایده آلی برای رشد بسیاری از گیاهان در فصول گرم سال فراهم می کند. این مقاله به صورت جامع به معرفی، خصوصیات فنی، مزایا، محدودیت ها و کاربردهای عملی توری شید 30 درصد در گلخانه ها می پردازد.

معرفی توری شید 30 درصد

توری شید 30 درصد نوعی پوشش پلاستیکی یا پلی اتیلنی است که با بافت مشبک طراحی شده و قادر به فیلتر کردن 30 درصد از تابش مستقیم خورشید است. این یعنی 70 درصد نور خورشید از آن عبور می کند و 30 درصد آن جذب یا منعکس می شود. این درصد، به عنوان یک میزان متوسط در نظر گرفته می شود و برای گیاهانی که نیاز به نور کافی اما نه نور شدید دارند، گزینه ای ایده آل محسوب می شود.

خصوصیات فنی توری شید 30 درصد

1. درصد سایه دهی (Shading Percentage):
   همان طور که از نام آن پیداست، این تور 30 درصد از نور خورشید را مسدود می کند. این رقم دقیق بوده و در تست های آزمایشگاهی با دستگاه های نورسنج اندازه گیری می شود.
2. جنس ساخت (Material):
   اغلب از پلی اتیلن با چگالی بالا (HDPE) ساخته می شود که با افزودن مواد ضد فرسایش (UV Stabilizers) مقاومت آن در برابر نور خورشید و شرایط آب وهوایی افزایش یافته است.
3. ضخامت و چگالی بافت:
   ضخامت این تورها معمولاً بین 0.2 تا 0.4 میلی متر است و بافت آن به صورت مشبک یا کشباف طراحی شده تا ضمن عبور نور، اجازه گردش هوا را نیز فراهم کند.
4. رنگ:
   رایج ترین رنگ ها سبز، سفید و مشکی هستند. توری شید سبز 30 درصد به دلیل ترکیب مطلوب جذب و عبور نور، بیشترین محبوبیت را در گلخانه ها دارد.
5. مقاومت در برابر شرایط آب وهوایی:
   این تورها در برابر باران، باد، گرما و سرما مقاوم هستند و عمر مفیدی بین 5 تا 10 سال دارند (بسته به کیفیت ساخت و شرایط استقرار).
6. انعطاف پذیری و سبکی:
   وزن کم و انعطاف پذیری بالا، نصب و جابجایی آن را آسان می کند.

مزایای استفاده از توری شید 30 درصد در گلخانه

1. کاهش دمای داخل گلخانه:
   با جذب 30 درصد از نور خورشید، توری شید دمای داخل گلخانه را به طور محسوسی کاهش می دهد. این امر از گرم شدگی بیش ازحد گیاهان و خاک جلوگیری می کند.
2. کنترل تعرق گیاهان:
   با کاهش تابش مستقیم، تعرق گیاهان به صورت طبیعی کاهش یافته و مصرف آب کمتر می شود.
3. حفاظت از گیاهان در برابر سوختگی نوری:
   برخی گیاهان حساس (مانند سبزیجات برگی، گل های زینتی و نهال های جوان) در معرض نور شدید، دچار سوختگی برگ یا آسیب فتوسنتزی می شوند. این تور از آن ها محافظت می کند.
4. بهبود کیفیت محصول:
   در مواردی مانند کشت گیاهان دارویی، گل های زینتی یا سبزیجات، کاهش نور مستقیم منجر به بهبود رنگ، بافت و عطر گیاهان می شود.
5. صرفه جویی در انرژی:
   کاهش گرما در فصول گرم، نیاز به سیستم های خنک کننده مکانیکی (مانند فن و پد یا کولینگ) را کاهش داده و هزینه های عملیاتی را پایین می آورد.
6. امکان استفاده سال به سال:
   به دلیل مقاومت بالا، نیازی به تعویض سالانه نیست و از نظر اقتصادی مقرون به صرفه است.

محدودیت ها و چالش ها

1. عدم مناسب بودن برای تمام گیاهان:
   برخی گیاهان مانند گوجه فرنگی، فلفل یا خیار در فصل سرما نیاز به حداکثر نور دارند و استفاده از توری شید 30 درصد در این دوره ها ممکن است رشد آن ها را کند کند.
2. نیاز به مدیریت فصلی:
   در برخی مناطق با چهارفصل متمایز، لازم است تور در فصل زمستان برداشته شود تا حداکثر نور به گلخانه برسد.
3. آلودگی و گرد و غبار:
   با گذشت زمان، گرد و غبار روی تور نشسته و درصد عبور نور را کاهش می دهد. بنابراین، نیاز به شست وشوی دوره ای دارد.
4. تأثیر بر نور طیفی:
   بسته به رنگ تور، ممکن است بر طیف نور (مثلاً کاهش نور آبی یا قرمز) تأثیر گذاشته و عملکرد فتوسنتز را تحت تأثیر قرار دهد.

کاربردهای عملی توری شید 30 درصد

1. کشت گیاهان زینتی:
   گل هایی مانند ارکیده، آنتوریوم، کالا، زعفران و سوسن که به نور شدید حساس هستند، از استفاده از این تور سود می برند.
2. تولید نهال و پیوندک:
   در مرکزهای گیاه پروری، نهال ها و پیوندک های جوان در معرض نور کنترل شده با توری شید 30 درصد، ریشه زنی و رشد بهتری دارند.
3. کشت سبزیجات برگی:
   گیاهانی مانند کاهو، اسفناج، جعفری و گشنیز که در نور کامل تمایل به رگزدن یا تلخی دارند، با این تور کیفیت بالاتری پیدا می کنند.
4. کشت گیاهان دارویی و عطری:
   گیاهانی چون نعناع، بابونه، گل گاوزبان و اسطوخودوس در سایه نشینی جزئی، ترکیبات ثانویه بیشتری تولید می کنند.
5. گلخانه های تحقیقاتی و آموزشی:
   در این گلخانه ها، کنترل دقیق نور برای آزمایش های گیاهی ضروری است و توری شید 30 درصد ابزاری کارآمد برای این منظور محسوب می شود.
6. کشت گیاهان آکواریومی یا سایه دوست داخل گلخانه:
   برخی کشاورزان هوشمند، فضای زیر توری شید را برای کشت گیاهان دیگر با نیاز نوری کمتر به کار می گیرند.

نصب و نگهداری توری شید 30 درصد

• روش نصب: معمولاً به صورت کشیده شده روی قاب گلخانه یا با فاصله ای از سطح (در فضای بین دو لایه پوشش) اجرا می شود.
• نگهداری: شست وشوی 6 ماه یک بار با آب و برس نرم، بازدید از دوخت ها و اتصالات و جلوگیری از تماس مستقیم با تیزبند یا شاخه های تیز گیاهان.
• دوره های استفاده: در مناطق گرم، از اواخر بهار تا انتهای پاییز؛ در مناطق معتدل، تنها در تابستان.

قیمت توری شید 'گلخانه 30 درصد